Тым, хто шукае інфармацыю пра лёс родных, загінулых падчас Вялікай Айчыннай вайны. Асабісты вопыт случчан

0

У чэрвені «Кур'ер» апублікаваў на сайце kurjer.info артыкул «Як я шукала звесткі аб салдаце, які загінуў». Гэта аповед пра асабісты вопыт случчанкі, якая спрабавала вярнуць з невядомасці імя салдата, што загінуў пры вызваленні Слуцка. На гэту публікацыю прыйшлі два водгукі ад жыхароў Слуцка. Яны таксама шукалі звесткі аб сваіх родных, якія ваявалі ў Вялікую Айчынную вайну.

РАНЕЙ. Личный опыт. Как я нашла сведения о солдате, неизвестно когда погибшем под Слуцком, и его родственников

Мае ўражанні аб святе «Дзень Перамогі-21» і ўспаміны аб амерыканскай тушонцы
Інтэрнацыянальныя могілкі ў Мурман­ску. Тут пахаваны палякі, англічане, амерыканцы і шмат лю­дзей іншых нацыянальнасцей. Яны загінулі за Перамогу. На галоўным абеліску часткі мемарыяла, дзе пахаваны польскія салдаты, выбіта: «Прохожий, скажи Польше, что видел ты нас тут лежащих». Фота: Уладзімір Амяльчэня
22 чэрвеня, у Дзень памяці і смутку, «Кур'ер» прапануе чытачам матэрыялы, якія ста­нуць дапаможнікам у пошуках загінулых і навучаць лепш арыентавацца сярод шматлікіх сайтаў, дзе можна знайсці звесткі аб загінуўшых ці зніклых без вестак воінах.

Реклама

«Я узнала тяжёлую правду»

Екатерине 26 лет, она бывшая выпускница школы Слуцкого района. Прочитав про опыт Светланы, нашла сведения о прадедушке, который пропал без вести в годы войны.

«В нашей семье все знали, что мой прадедушка Николай Васильевич Гук пропал без вести. Извещение об этом получила его жена, — написала Екатерина. — Четверо маленьких детей, среди которых мой дед, выросли без отца. Прочитав статью, я сразу же начала поиски.

На порталах „Память народа“, „Подвиг народа“, „Память народа. Мемориал“ нашла документы, которые раскрыли новые факты о последних месяцах жизни прадеда. Так я узнала, что мой прадед умер в концлагере Шталаг VIII E (308) (немецкий лагерь для военнопленных в г. Нойхаммер).

Сохранилась учётная карточка прадеда. И теперь я знаю, что он умер в последний день 1941 года. А взяли его в плен 26 июня 1941-го во время оборонительных боёв в Слуцке. В карточке даже рост указан — 170 см. Но есть неточности. Неправильно названа родная деревня — не Кухтий, а Кухты. Ошибка допущена в названии места захоронения. Это не немецкий Нюрнберг, а польский город Свентошув (после войны Ной­хаммер, где располагался концлагерь, вошёл в состав Польши и получил название Свентошув — Прим. ред.).

Там же узнала про ужасные условия, в которых пришлось прадеду жить.

„Уже с сентября 1941 года по ночам было очень холодно. Заключённые выкапывали ямы в земле на 2−3 человека, — так описывают происходившее выжившие очевид­цы. — Сидели в них, прижавшись друг к другу, накрывшись шинелями или пальто.

В октябре 1941-го в лагере кормили один раз в сутки супом из брюквы и неочищенной картош­кой и дава­ли по 150 г хлеба. Охранники регулярно устраивали „развле­чения“: бросали в толпу голодных людей брюкву. Потерявшие от голода и холода разум тысячи людей набрасывались на брюкву. Образовы­вались свалки людей. Они пытались отбить друг у друга пищу. Среди заключённых ходили слухи о людо­едстве. Каждое утро на фургонах вывозили по 200 умерших“.

Прадед умер 31 декабря 1941 года.

Так я узнала тяжёлую правду о том, как погиб мой прадед — рядовой Николай Васильевич Гук».

Дапамаглі нямецкія архівы

«На мой погляд, вельмі важную і добрую працу зрабіла Святлана Праўдзінская.

У дадатак да яе падказак аб карысці парталаў „Память народа“ і „Подвиг народа“ тым, хто шукае інфармацыю пра лёс родных, загінулых падчас Вялікай Айчыннай вайны, хачу падзяліцца сваім асабістым вопытам.

Мае бацькі і родныя пра лёс дзеда па мацярынскай лініі, якога за месяц да пачатку вайны прызвалі на зборы, ведалі толькі адно: прапаў без вестак. Такім быў адказ на іх запыты з савецкіх райваенкаматаў, такая інфармацыя была (і ёсць) і на пазначаных расійскіх парталах.

Мне не хацелася мі­рыцца з гэтым „без вестак“, і я пастаянна шукаў дадатковыя крыніцы інфармацыі. Менавіта гэта і дапамагло выйсці на архівы Нямеччыны. Пасля таго як на партале dokst.ru („Дрезденский Центр документации и информации жертв Второй мировой войны при Объединении Саксонских мемориалов“) знайшоў радок, што мой дзед быў ваеннапалонным, пачалася кароткая перапіска з нямецкімі супрацоўнікамі (дарэчы, на рускай мове).

Адтуль я атрымаў вельмі хутка не толькі больш падрабязную інфармацыю, але і сканы дзвюх „зялёных картачак“, што заводзіліся ў Шталагах (дзед быў у двух канцлагерах). Там пазначаны і дакладная дата нараджэння, і інфармацыя пра бацькоў, дата і месца ўзяцця ў палон, дата паступлення ў канцлагер, дата перасылкі ў другі. Дарэчы, імя яго маці таксама даведаўся толькі з тых картачак, бо ў вёсцы яе звалі проста „Ільючыха“ і ніхто не мог узгадаць сапраўднае рэдкае імя Эмілія.

Асабісты вопыт: дапамаглі нямецкія архівы. Тым, хто шукае інфармацыю пра лёс родных, загінулых падчас Вялікай Айчыннай вайны

Далей самі нямецкія спецыялісты яшчэ рабілі звароты ў Міжнародную службу пошуку, каб паспрабаваць паставіць кропку ў інфармацыі аб лёсе майго дзеда.

Я быў вельмі задаво­лены і ўдзячны за такія шчырыя адносіны. Магу параіць тым, хто сёння займаецца пошукам інфармацыі аб родных, скарыстацца магчымасцямі не толькі расійскіх парталаў, але звярнуцца да архіваў Нямеччыны.

Вось спасылкі, якія могуць прынесці вам карысць:

Будзе вельмі прыемна, калі на старонках „Кур'ера“ чытач раскажа пра свой вопыт, дасць свае падказкі і парады.

З павагай, Сяргей Станкевіч, Слуцк».


ОТ РЕДАКЦИИ. «Кур'ер» реализует два проекта, посвящённых Великой Отечественной войне советского народа против немецко-фашистских захватчиков.

В течение многих лет мы собирали истории людей, переживших войну. Так появилась летопись «Случчина помнит». Она о поколении Великой Отечественной войны: ветеранах и участниках, партизанах и подпольщиках, тружениках тыла и узниках концлагерей, блокадниках и детях войны. Сегодня в летописи «Случчина помнит» собраны более 70 историй людей, переживших войну.

Второй проект — «Имена. Слуцк» и «Имена. Копыль» — это электронные банки данных, в которых собрана информация о погибших и пропавших без вести в период Великой Отечественной войны солдатах, офицерах, партизанах, имеющих отношение к нашему региону. Здесь вы найдёте имена земляков — уроженцев Случчины, Копыльщины, Стародорожчины, Любанщины и нынешнего Солигорского района, а также военнослужащих и партизан, призванных местными военкоматами на фронт. Для поиска нужно ввести фамилию погибшего или пропавшего солдата.