«Красный — древнеславянский цвет, зелёный — цвет богини Лады». Что не так в словах ректора Академии управления

0
«Красный — древнеславянский цвет, зеленый — цвет богини Лады». Что не так в словах ректора Академии управления, Слуцк
Вячеслав Данилович (слева). Фото: Дмитрий Брушко, TUT.BY

Ректор Академии управления Вячеслав Данилович дал интервью газете «Звязда» и попытался объяснить древнее происхождение современного белорусского флага. TUT, BY разобрался, что не так в его рассуждениях.

По мнению Даниловича, «добра знаёмая грамадству і нічым не заплямлемая сімволіка БССР, прынятая ў 1951 годзе», имеет «глыбокія сэнсавыя пласты».

Реклама

— Тут вам і старажытны славянскі колер сонца і жыцця — чырвоны: яшчэ з часоў старажытнай Русі славяне баранілі свае землі пад чырвонымі сцягамі, сцяг ВКЛ цягам некалькіх стагоддзяў таксама быў чырвонага колеру, як і сцягі ССРБ, ЛітБел і БССР да 1951 года. Дадайце сюды больш сучасную трактоўку — колер крыві, якую продкі пралілі за свабоду — усё разам выходзіць вельмі сімвалічна. Калісьці пры БССР вучылі, што зялёны — гэта колер беларускіх лясоў. Але, калі заглыбіцца далей у славянскую сімволіку, — гэта колер багіні Лады — захавальніцы ладу ў сям'і, грамадстве, дзяржаве. Арнамент на нашым сцягу — увогуле з’ява для дзяржаўнай сімволікі вельмі рэдкая, калі яго прачытаць з пункту гледжання народнага сімвалізму — гэта сімвал засеянага поля, якое дасць ураджай. Велізарная станоўчая канатацыя закладзена ў гэты сцяг, і ці варта было штосьці кардынальна мяняць?

Как уже объяснял TUT. BY историк Сергей Емельянов, «у старажытнасці першасным сімвалам быў герб, а сцягі былі абсалютна розныя. Часцей за ўсё ў якасці „дзяржаўных“ выкарыстоўваліся сцягі (штандары) манархаў».

Действительно, герб «Погоня» стал государственным гербом Великого княжества Литовского во второй половине 14 века, хотя его первое изображение известно с более ранних времен. По договору 1330 года между Полоцком и Ригой стояла печать полоцкого князя Наримонта-Глеба, на которой изображён повёрнутый налево всадник с мечом. Так же этот всадник с мечом на фоне геральдического щита был на печатях Ягайло и Витовта. Именно с тех пор «Погоня» стала считаться официальным символом Великого княжества. А сам бело-красно-белый флаг появился в 1917 году.

— У часы ВКЛ сапраўды ўжываліся чырвоныя штандары (з Пагоняй або Калюмнамі), але не толькі чырвоныя. З якімі мэтамі і ідэямі так рабілася, можна толькі здагадвацца, — комментирует историк.

По его словам, традиция государственных флагов стала постепенно распространяться. В европейских странах (за редким исключением) это происходило с 19 до начала 20 века.

— Можна сказаць, што чырвоная паласа з’явілася на БЧБ-сцягу ад чырвонага штандару ВКЛ. Але на тым сцягу, які заснаваны на традыцыі, а не прыдуманы бальшавікамі.

Что касается зелёного цвета, то Сергей Емельянов ранее рассказывал о его сочетании с красным:

— Сцяг — вытворнае ад гербу. Прасцей кажучы, гэта схематычная перадача колераў гербу. «Пагоня» (на пунсовым полі срэбны вершнік збройны з мечам) мае два колеры — пунсовы (геральдычны «чырвоны») і срэбны (геральдычны «белы»). Пунсовы колер адносіцца да «эмаляў», срэбны — да «металаў» (гэта групы колераў у геральдыцы). Эмалі і мэталы павінны чаргавацца.

При этом эмаль с эмалью или металл с металлом не сочетаются. Создатели флага БССР этого не знали, так как и красный, и зеленый покрыты эмалью.

У историка есть сомнения и о зелёном цвете богини Лады.

— Такія ўяўленні пра багіню Ладу — вынік працы «кабінетных» даследчыкаў 19−20 стагоддзяў. Тым болей, няма ніякіх звестак, што «колер Лады — зялёны».