Вясковыя людзі. Ударніца з Крывічэй

8

Неяк супрацоўніца музея вёскі Крывічы, што на Салігоршчыне, папрасіла зрабіць фота калгасніцы-ўдарніцы. «Цікавая жанчына, — сказала яна. — Маці пяцярых дзяцей, ёсць 17 унукаў і 7 праўнукаў. Памятае вайну і ведае калгаснае жыццё пасля вайны».

Я адправіўся да Вольгі Аляксандраўны Скалабан. Вось яе хата. Звычайная сялянская. Новая надзейная агароджа, сядзіба дагледжана, усё на сваіх месцах. Гэта сыны і ўнукі дапамагаюць бабулі. У хаце чыста і цёпла. Вольга Аляксандраўна гасцей не чакала, таму трошкі засаромелася: «У вёсцы ёсць і больш вядомыя людзі».

Перш-наперш павяла ў чысты пакой, каб пахваліцца ўнукамі. Іх партрэты на сцяне ў вялікай раме за шклом. Не засталіся без маіх кампліментаў падушкі з вышытымі накрыўкамі. Усё, як патрэбна,
у пасляваенныя гады яе маладосці.

Реклама

Пасля фотасесіі папрасіў гаспадыню распавесці пра сваё жыццё.

Вясковыя людзі. Ударніца з Крывічэй, Слуцк
За добрую працу ў калгасе Вольга Аляксандраўна Скалабан мае шмат грамат і медаль. Яшчэ адзін медаль — за мацярынства. Яна радзіла і выхавала пяцярых дзяцей. Фота: Уладзімір Амяльчэня

Ваеннае дзяцінства

«Пра вайну помніцца мала, — расказала Вольга Скалабан. — Памятаю сваё адчуванне, што было страшна. Як прыйшлі немцы, страх жыў у кожнай хаце. Чамусьці запомнілася, як яны прымушалі нас, дзяцей, даваць ім курыныя яйкі.

Бацьку забралі немцы, адправілі ў Германію, мы засталіся адны. Памятаю, як гарэла вёска, калі пачалося вызва­ленне ў 1944-м. Згарэлі два школьныя будынкі. У адным з іх было засыпана зерне.

Пасля вайны

Пасля вызвалення я пайшла ў школу. Дарэчы, самога будынка школы не было. Вучыліся па хатах: вучні збіраліся ў кагосьці ў хаце, туды прыходзіла настаўніца і займалася з намі. Так я скончыла тры класы, навучылася чытаць і пісаць. Больш мне школьная навука не спатрэбілася. Трэба было дапамагаць маці. Яна мне так казала: «Вучыся, дачушка, рабіць усё, бо без бацькі жывём».

Бацька вярнуўся з Германіі дамоў. Гэта была такая радасць. Але цягнулася яна нядоўга, яго арыштавалі за тое, што быў на варожай тэрыторыі, і саслалі ў лагер — недзе пад Фінляндыю.

Вярнуўся адтуль ужо пасля смерці Сталіна. Пражыў нядоўга, памёр.
Я рана пайшла працаваць. Першая мая праца ў калгасе — даглядчыцца курэй. Калі падрасла, мяне перавялі працаваць даглядчыцай цялят. Яшчэ трэба было тры гектары буракоў вырасціць. Год працуеш, а заробак атрымаеш у торбачцы. Як мы з маці выжывалі, страшна ўспамінаць.

Аднаўленне калгаса

Самым лепшым старшынёй нашага калгаса быў Котаў. Памятаю, калгасны сход цягнуўся два дні — выбіралі старшыню. Калгаснікі настаялі на сваім і выбралі Котава. Помніцца, ён тады сказаў: «Буду строгім, але буду старацца, каб на вашым стале былі і чарка, і шкварка». І сваё слова ён стараўся стрымліваць.

За першы год яго старшынства калгаснікі атрымалі па два з паловай кіло зерня на працадзень. Гэта для нас было сапраўднае свята!

Прыехала камісія, пытаецца: «Дзе хлеб?». Але ніхто не сказаў, што хлеб для калгаснікаў схаваны і закладзены ільном. Пры Котаве сталі трохі абжывацца, забываць, што такое голад і холад.
Але ўлада абышлася з ім вельмі нядобра.

Пасля Котава былі іншыя кіраўнікі, але такого, як ён, больш не было.

Працавала ў калгасе да 74 гадоў. Маю шмат грамат і два медалі: адзін за мацярынства, другі — за добрую працу. Лічу старасць сваю шчаслівай, бо дзеці добрыя, не забываюць. Без іх дапамогі было б цяжка».

На развітанне спытаў у Вольгі Аляксандраўны, ці была яна хоць раз у санаторыі. У адказ пачуў: «Пяць разоў была ў раддоме і толькі раз, ужо на пенсіі, — у бальніцы. Лячуся сама. Агарод — самы лепшы санаторый для мяне. Цёплае сонейка лашчыць, душа радуецца. Пасееш градкі, у радасці чакаеш вынікаў. Лепшага санаторыя і не трэба».

8 комментариев
Межтекстовые Отзывы
Посмотреть все комментарии
It is 2015
It is 2015
15 июня 2020 11:04

Прямо таки «за то что был на ваорожай тэрыторыи в лагерь сослали».Чтобы говорить определенно,нужно в личное дело заглянуть.8 лет до смерти Сталина срок не малый.Что то серьезное было.Стране нужны были рабочие руки и держать в лагере практически «ни за что» никто бы не стал.

Nikolas
Nikolas
15 июня 2020 14:25

Здароўя бабулі.Пражыла цяжкае жыццё.Наконт бацькі,дык савецкая ўлада за тое,што немцы забралі на рабскую працу ў Германію,аддзякавала тым,што арыштавала і саслала ў концлагер,умовы ў якіх былі набліжаны да фашысткіх,толькі што газам не атручвалі і меньш расстрэльвалі.А пасля концлагера савецкага і памёр.Я такія выпадкі ведаю,цесця пакойнага забралі ў Германію ў узросте 14 гадоў,працаваў там у бауэра,мог і па вёсцы хадзіць,бо непаўналетні,пасля вызвалення кляймо на ўсё жыцце «быў у палоне».І саслалі падлетка на вугальныя шахты Данбаса,як кажуць,з агня ды ў палымя.Вось што трэба ведаць пра сталінскія часы,а то знаходзяцца тут нейкія персанажы,што іх апраўдваюць.Застылі ў савецкім часе пажыццёва.розум не хоча ўспрымаць інфармацыю,а мо… Подробнее »

Sinister
Sinister
15 июня 2020 18:06
Ответить на  Nikolas

А что, Коля, при Сталине сделали с твоим родным дядькой, который служил в полиции и убивал мирных граждан и военнопленных? Неужели наградили и отправили в санаторий?

Nikolas
Nikolas
15 июня 2020 20:54
Ответить на  Sinister

Ты не ў тым артыкуле каментуеш.Вунь у другім есць пра тролінг.

Sinister
Sinister
16 июня 2020 15:53
Ответить на  Nikolas

Николай, если не хочешь чтобы у тебя чтото уточняли, тогда не пиши ни чего. Тем более ты часто пишешь всякую лухту. Или ты как Сталин, считаешь своё мнение единственно правильным)))

Nikolas
Nikolas
16 июня 2020 21:22
Ответить на  Sinister

Рот ты мне не заткнеш,не на тога напаў.Нік табе больш падыходзіць іншы.Напрыклад,shit spreader.Самае тое будзе.

It is 2015
It is 2015
16 июня 2020 12:24
Ответить на  Nikolas

Николай,ну что вы за чушь пишете.если он не был в армии то и статуса военнопленного у него не было.Те кто были угнаны в германию проходили после освобождения проверку и если все было чисто то отправляли или учиться,или в армию,или работать.Если его забрали в Германию в 14 лет и там он пробыл 4 года и его в армию не призвали значит по здоровью не подходил.Савецки час неоднозначный.Нельзя сравнить СССР довоенный и скажем 70е и 80е годы.

Nikolas
Nikolas
16 июня 2020 21:17
Ответить на  It is 2015

Пішу тое,як было.У мяне і нішыя прыклады ёсць.Ведаў не аднаго такога чалавека.Вось,напрыклад,калісьці быў начальнік адзела кадраў на адным прадпрыемствы,пасля добрай чаркі са слязьмі амаль расказваў.што ў акупаванай Германіі быў камендантам,не мог сесьці за абед,калі не расстараляў чалавека,залежнасць такая з’ явілася.Ледзь ён адыйшоў ад гэтага,і то не да канца.У мяне памяць добрая і я вельмі многа ў свой час паслухаў расказаў ад людзей,як было.І пра партызан,паліцэйскіх,немцаў.Німа ўжо тых людзей.СССР 80-х іншы,але дзе ён?Трэба жыць цяперашнім часам,а не мінулым.А цесць быў 1929 года нараджэння,папаў у Германіі ў 1943.Вось такі ваеннапалонны,усё жыццё прыйшлося яму гэта ў анкетах пісаць «был в плену»,па службе,неглядзячы на… Подробнее »