8 фактаў аб Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь

0

15 сакавіка ў Беларусі адзначаюць Дзень Канстытуцыі. Калі да гэтага часу такое свята не выклікала ў вас асаблівай цікавасці, «Кур`ер» гатовы распавесці некалькі цікавых фактаў з гісторыі галоўнага закона нашай краіны.

1

Усяго суверэнная Беларусь ведала шэсць Канстытуцый, уключаючы часовую Канстытуцыю Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР) 1918 года. Пасля яе была падпісана Канстытуцыя 1919 года, потым — 1927-га, 1937-га, 1978 года.

Сёння дзейнічае Канстытуцыя, прынятая ў 1994 годзе. Яна змянялася і дапаўнялася па выніках рэферэндумаў 1995, 1996 і 2004 гадоў. Асноўныя змены закранулі структуры ўлады і паўнамоцтваў Прэзідэнта.

Реклама

2

Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь, прынятай 15 са­кавіка 1994 года, пісалася на працягу чатырох гадоў — з 1990 па 1994-ты. Дакумент пачыналі яшчэ пад назвай «Канстытуцыя Беларускай ССР». Але гісторыя зрабіла свой круты віток. І дэпутаты прымалі ўжо Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь.

3

Спачатку Канстытуцыю стварала адна камісія. А потым камісій стала дзве: афіцыйная і апазіцыйная. Больш за год камісіі працавалі паралельна. Потым два праекты трэба было звесці ў адзін. Самыя гучныя спрэчкі былі аб мінімальным узросце кандыдата ў прэзідэнты. Спачатку было 45 гадоў, потым — 40 гадоў, а ў выніку сышліся на 35 гадах.

4

Пры складанні Канстытуцыі 1994 года быў выкарыстаны вопыт канстытуцыйнага будаўніцтва Аўстрыі, Бельгіі, Даніі, Італіі, ЗША, Францыі, Швецыі і іншых краін. Праекты Канстытуцыі адсылалі па пошце экспертам у Францыю, Вялікабрытанію, ЗША, прасілі даць заключэнне. Сур’ёзных заўваг не было.

5

У Канстытуцыі 1994 года ў Беларусі была прадугледжана толькі адна дзяржаўная мова — беларуская. Артыкул 17 удакладняў: «Рэспубліка Беларусь забяспечвае права свабоднага карыстання рускай мовай як мовай міжнацыянальных зносін». Руская мова атрымала статус дзяржаўнай толькі пасля рэферэндуму 1995 года.

Дарэчы, у Канстытуцыі 1927 года прызнаваліся раўнапраўнымі руская, беларуская, польская і яўрэйская мовы. Пры гэтым беларуская мова аб’яўлялася пераважнай мовай для ўзаемаадносін паміж дзяржаўнымі, прафесійнымі і грамадскімі ўстановамі і арганізацыямі.

6

Сёння Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь складаецца з прэамбулы, 9 раздзелаў, у якіх 8 глаў і 146 артыкулаў.

Канстытуцыя валодае найвышэйшай юрыдычнай сілай: законы, дэкрэты, указы і іншыя акты дзяржаўных органаў выдаюцца на падставе і ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь.

7

Канстытуцыя агаворвае права працоўных на адпачынак. Вызначана, што працоўны тыдзень не можа перавышаць 40 гадзін, а працоўны час тых, хто працуе ўначы, павінен быць скарочаны. Для параўнання: у Японіі працоўны тыдзень доўжыцца 50, а ў Кітаі — 60 гадзін.

8

З 1995 па 1998 год Дзень Канстытуцыі быў у Беларусі выходным. Цяпер гэта дзяржаўнае свята, але працоўны дзень.

Комментарии: будем признательны за ваши отзывы.

Пожалуйста, авторизуйтесь чтобы добавить комментарий.