Як беларускамоўная моладзь трапляе ў няёмкія сітуацыі

9

Маладых случчан, якія размаўляюць выключна па-беларуску, прымалі за украінцаў ці камуністаў, а знаёмыя прасілі размаўляць на «нормальном языке». Але былі і іншыя меркаванні: той, хто прыгожа размаўляе па-беларуску, — супермэн.

Беларускамоўныя журналіст, выхавальніца дзіцячага садку і гімназістка распавялі «Кур'еру» рэальныя жыццёвыя гісторыі.

161230_nikita

Реклама

Мікіта Недаверкаў, журналіст газеты «Наша ніва»:

— Аднойчы было непаразуменне з прадавачкамі. Мы куплялі нешта ў палатках, і я папрасіў відэлец. Пасля некалькіх перапытанняў калега прадавачкі не вытрымала і сказала: «Да вилку ему дай!». Па рэакцыі чалавека ў краме можна адразу пабачыць, ці разумее ён цябе. Калі здараецца такая няёмкая сітуацыя, лепш проста перафармуляваць слова, напрыклад, апісаць, для чаго патрэбна гэтая рэч.

Яшчэ мне запомніўся Дзень ПДВ. Мы здымалі рэпартаж, і да мяне падышоў дэсантнік. Мы размаўлялі з ім цэлую гадзіну. Ён прызнаўся, што вельмі хоча размаўляць па-беларуску, але гэта пакуль не атрымліваецца, паважае ўсіх беларускамоўных і будзе стаяць да апошняга за Беларусь. Ён быў цалкам цвярозы і не купаўся ў фантане, нягледзячы на стэрэатыпы. І такія сітуацыі здараюцца амаль кожны тыдзень.

У 2011 годзе Мікіта актыўна супрацоўнічаў з газетай «Кур'ер». Напрыклад, з яго ўдзелам праводзіліся онлайн-канферэнцыі для слуцкай моладзі. Абмяркоўваліся надзённыя праблемы юных хлопцаў і дзяўчат. «Мужчына, жанчына, грошы», «Праблемы ў адносінах», «Моладзь і курэнне» — такія і іншыя тэму падымаліся Мікітам на страніцах «Кур'ера».


161230_ruzha

Ружа Міхайлоўская, выхавальніца дзіцячага сада:

— Памятаю, як калiсьцi яшчэ ў Мінску мяне спыталi: «I даўно вы да нас з Украiны прыехалi? Уладкавалiся куды на працу?». Часта яшчэ ў мяне пытаюць: «А ў якой школе вы працуеце настаўнiкам (беларускай мовы i лiтаратуры)?» Аднойчы мяне ўвогуле назвалi камунiсткай. Вось такая логiка.

Самы цёплы ўспамiн на гэты конт звязаны з часам, калi я падпрацоўвала ў Мінску ў садку ў старэйшай групе. Амаль кожны дзень дзецям распавядала пра прыгажосць нашай краiны, чыталi казкi на роднай мове, вершыкi вучылi, нават неяк невялiчкую пастаноўку ставiлi. Пасля некаторыя бацькi старалiся размаўляць са мной на мове. Аднойчы вырашыла паспрабаць з крохамi гульню «Кiм я стану, калi вырасту». Па чарзе перадавалi «мiкрафон». Адзiн хлопчык сказаў: «Хачу быць супермэнам». Я не здзiвiлася, кажу: «А якую суперсiлу хочаш мець?». Ён адказвае: «Хочу так же красиво разговаривать на белорусском языке, как и вы».

Чаму я размаўляю па-беларуску? Усё проста, таму што люблю родную мову.


161230_zabelaПаліна Забела, вучаніца гімназіі № 1:

— Калі я толькі пачала размаўляць на роднай мове, было лета, таму ў школу я не хадзіла і аднакласнікаў не бачыла. Але сустрэла адну з іх на вуліцы, звярнулася да яе на беларускай мове. У адказ пачула: «Паліна, размаўляй са мной нармальна».


Глеб Лабадзенка. Фота са старонкі labadzenka.by
Глеб Лабадзенка. Фота са старонкі labadzenka. by
Глеб Лабадзенка, кіраўнік бясплатных курсаў беларускай мовы «Мова Нанова» (Мінск):

— У мяне асабіста іншая сітуацыя. Я па-беларуску — і са мной па-беларуску. Прадавачка ў краме, кур’ер з інтэрнэт-гіпермаркета, супрацоўнік газавай службы, афіцыянт у рэстаране… Як я — так і са мной. Не кажу, што ўсе адказваюць ідэальна, але ж ідэальна я і не патрабую. Удзячны за тое, што стараюцца, робяць крокі. І што такія сітуацыі памнажаюцца за апошнія гады — таксама факт. Адкідаюцца замшэлыя стэрэатыпы: мова калхознікаў, мова апазіцыянераў, мова гуманітарыяў… Часткова прычына ў тым, што да мовы стаў звяртацца бізнес, мова стала моднай сярод моладзі.

Ёсць і тыя, хто хацеў бы размаўляць па-беларуску, але нешта стрымлівае. Пытаюся ў студэнткі курсаў: «Вы ў жыцці карыстаецеся беларускай мовай?» — «Не…» А чаму? «Ну ўсе са мной па-руску — і я па-руску», — адказвае яна. Што фактычна гэта значыць? Што яна паважае ўсіх, апроч сябе. Бо гатовая падладзіцца пад усіх, дыванком слацца, толькі каб усім дагадзіць.

Яшчэ некалькі апраўданняў, чаму беларусы не размаўляюць на роднай мове:

  • «не хочу портить этот прекрасный мелодичный язык своими ошибками»;
  • «няма асяроддзя, з кім размаўляць»;
  • «я з рускамоўнай сям'і».

Вельмі шкадую, што курсаў «Мовы Нанова» дагэтуль няма ў Слуцку, які практычна родны для мяне горад, і я гэтым ганаруся.

Калі нехта праявіць ініцыятыву, возьмецца арганізаваць і весці курсы, абяцаю прыехаць і ўсяляк падтрымаць гэтую справу.

9 комментариев
Межтекстовые Отзывы
Посмотреть все комментарии
Гунилла Остеррейх
Гунилла Остеррейх
30 декабря 2016 13:24

Десантник который не купается в фонтане вообще не десантник!

☭_СиМ_☭
☭_СиМ_☭
30 декабря 2016 13:41

«Што фактычна гэта значыць? Што яна паважае ўсіх, апроч сябе. Бо гатовая падладзіцца пад усіх, дыванком слацца, толькі каб усім дагадзіць.» Что за бред и неуважение к людям? Если я с младенчества думаю и разговариваю на русском языке, ну или на той же трасянке, приучили так, что тут говорить. Так почему я должен в угоду кому-то ломать свое мышление. Да, изучали белорусский язык, я его хорошо понимаю и худо-бедно разговаривать могу. Но думаю я на том, который с детства привили. Да и большинство окружающих так же, более чем уверен. А разговаривать по-белорусски, кичиться этим, мол вы себя не уважаете, а я такой весь из себя патриот, по меньшей мере проявление обычного высокомерия. Рядом с вами обычные люди со своими обычными проблемами. Они просто живут и говорят на том языке, на котором им привычно и удобно. Кто-то… Подробнее »

Прохожий
Прохожий
30 декабря 2016 14:41
Ответить на  ☭_СиМ_☭

Все правильно! Но хочу добавить. Раньше, что бы выделиться, показать свою «крутизну», били стекла в телефонных будках, затем делали пирсинг и татуировки на всех мыслимых и немыслимых местах, Ну, а теперь «модно» гаварыть па беларуски. Я не ошибся, написав гаварыть, это я слышал из уст одного страстного любителя белорусского языка. Я сам не считаю себя знатоком белорусского языка, но услышав эту жуткую, исковеркаванную смесь русского и белорусского языков становится жалко этих «пропагандистов» белорусского языка — лучше бы они молчали!

☭_СиМ_☭
☭_СиМ_☭
30 декабря 2016 18:16
Ответить на  Прохожий

В том-то и дело, что «знатоков». А реально тех, кто действительно разговаривает на чистом белорусском языке, очень мало. Приходилось пару раз слышать и впечатления самые теплые, заслушаться можно.

Генадзь
Генадзь
30 декабря 2016 18:28
Ответить на  ☭_СиМ_☭

На чистом белорусском разговаривают преподаватели университетов, редакторы и корректоры белорусских текстов, ну и еще пару — тройку белорусов. Впрочем, на чистом литературном русском разговаривает в процентном отношении не многим больше. У них преимущество — телевидение, песни, СМИ — среда. А у нас представители власти разговаривают только на третьем государственном — на трасянцы:)

Fak
Fak
30 декабря 2016 21:34
Ответить на  Генадзь

А трасянка это чья родная мова?

Генадзь
Генадзь
30 декабря 2016 23:52
Ответить на  Fak

Трасянка -не мова, Fak, трасянка — язык. Как креольский, или, возможно, пинджи (я не силен в лингвистике). Родным трасянка будет для тех, кто перестал считать себя беларусом, но и русским не стал. А уж кто они, чей этот креольский язык (трасянка — перетресено — руский-беларусский), как таких людей называть — это уж Вы сами решайте.

Fak
Fak
31 декабря 2016 07:22
Ответить на  Генадзь

Далеко не факт, что твои односельчане это преподы, редакторы и корректоры. Выходит они не то не сё, криволейцы какие то. Значит если любой покемон выучит английскую мову, то может смело себя считать коренным великобританским пэром в первом поколении.

Генадзь
Генадзь
31 декабря 2016 10:46
Ответить на  Fak

Да, Fak, и не только мои односельчане, но все беларусы, этнические, конечно же, которые забыли свой родной язык, отказались от него, стыдятся его, предали язык своих предков, они не кровопийцы, «но не то, не сё», или, как сказал бы Чингиз Айтматов, манкурты. Даже ежели они говорят на беларусском, не чистом, понятно, они же не преподы и редакторы, но при этом считают, что говорят «па руски», а свой родной язык презирают, то они, безусловно, говорят на креольском:) И, да таки, ежели ты гражданин Великобритании, признаешь её законы (писаные и неписаные), владеешь английским, то, вне всяких сомнений, ты и можешь, и, наверное, должен считать себя англичанином. Не пэром конечно, но, ежели прикупил землицы, у них это можно, то эсквайром. Чтобы быть «сэром», уж здесь должны тебя принять в рыцари:)В 2013 вроде, премию, за лучший английский… Подробнее »