Амерыканская шпіёнка

3

Роўна сто гадоў таму Сільвестр, пакінуўшы жонку і дачку дома, у пошуках лепшага жыцця  ірвануў з роднай Случчыны ў Амерыку. Апынуўся ў Дэтройце. Там яму пашанцавала — уладкаваўся на аўтамабільны завод Форда. За тры месяцы ўжо так-сяк мог размаўляць па-англійску, да і начальства прыкмеціла працавітага і кемлівага беларуса — дало яму больш танны заробак.

Праз два гады Сільвестр стаў на ногі, а пытлівы розум падказаў, як пачаць сваю справу: адчыніў цэх па вырабу брызентавых чахлоў для машын. Справа пайшла, адбою ад заказаў не было.

Реклама

У чатырнаццатым годзе перад Германскай вайной вызваў да сябе жонку Яўдоху, растлумачыўшы ў лісце, як дабрацца да яго. Праз месяц яна была за акіянам. Спачатку спрабавала рабіць на завадскім канвееры, але потым кінула, бо праца аказалася вельмі цяжкай.
У Расіі тым часам адбылася рэвалюцыя. Да ўлады прыйшлі бальшавікі. Сільвестр і Яўдоха як маглі дапамагалі сваім родным, якія выхоўвалі іх дачку…

На двары ішоў дваццаць чацвёрты год, і ў жыцці нашага земляка адбыліся значныя перамены.
Беларус, дзе б ён ні быў, заўжды застанецца беларусам з яго спрадвечнай схільнасцю да справядлівасці. Вось і да нашага земляка прыглядзеліся амерыканскія “бальшавікі”.

Сільвестр уступіў у толькі што створаную камуністычную партыю Амерыкі, што не вельмі спадабалася ўладам. Пад іх націскам прыйшлося пазбавіцца бізнесу і ехаць на радзіму. Дзесяць гадоў адпрацаваў  за мяжой наш зямляк. Навучыўся “рабіць” грошы, вывучыў мову, зарабіў нядрэнны капітал, але збілі яго з панталыку заморкія камуністы.

У жніўні дваццаць чацвёртага года Сільвестр з жонкай адбыў на радзіму, але тады тут наводзіла жах банда былога белага афіцэра Караткевіча. Не паспелі сысці з жонкай з цягніка, як засталіся амаль што ні з чым. Праўда, Яўдоха здолела прыхаваць сёе-тое, ды ў Сільвестра ў ботах была хованка.

Па прыездзе Сільвестру прапаноўвалі пасаду ў мясцовым савеце, як-ніяк камуніст-інтэрнацыяналіст, але ён адмовіўся, памятаючы амерыканскі вопыт. Паступіў на працу паштальёнам.
У сорак першым грымнула вайна. На фронт ён не трапіў, паколькі ўжо быў не малады. У тым жа годзе скончыў свой жыццёвы шлях ад гнойнага апендыцыту.

Яўдоха жыла яшчэ доўга, нават прычакала праўнукаў. Апошнія гады дажывала ў свайго ўнука.. Было ей ўжо за дзевяноста, але жвавая бабуля спраўна прыбірала ў хаце, варыла ежу і хадзіла ў краму.

Улетку яна бавіла час з такой жа старой суседкай на лаўцы, распавядаючы пра сваё жыццё ў Амерыцы. Аднойчы яны моцна пасварыліся. Суседка неяк паскардзілася, што працуе на сям’ю дачкі за талерку супу. Яўдоха вазьмі ды і ляпні: “А хто табе не дае? Вазьмі ды і з’еш дзве…”. Суседка, нягледзячы на ўзрост, падскочыла і абазвала Яўдоху амерыканскай шпіёнкай.
У пачатку 1960-ых, калі дзяржавай кіраваў “кукурузнік” (так народ празваў  Мікіту Сяргеевіча Хрушчова), быў папулярны лозунг: “Дагонім і абгонім Амерыку”…

Яўдоха неяк з жанчынамі стаяла ў чарзе за прадуктамі ўжо больш за  дзве гадзіны – чакалі прывозу. Да пакупнікоў выйшаў заўмагазіна і абвясціў, што сёння мясных прадуктаў ужо не будзе. Яўдоха расчаравана ўздыхнула і агучыла сваю  крыўду: “Ну, вось дагналі і перагналі”. А тая самая пакрыўджаная суседка нечакана падтрымала Яўдоху: “Бач ты, хоць і амерыканская шпіёнка, а праўду сказала”.
Потым да ўнука, дзе жыла Яўдоха, прыходзілі людзі ў цывільным адзенні і папярэдзілі: “Трэба, каб старая крыху прытрымала свой язык і менш хвалілася пра жыццё ў Амерыцы”.
Яўдоху пасля таго выпадку на вуліцы жартліва так і звалі – амерыканская шпіёнка.

Мікола Корань, Слуцк

ПІШЫЦЕ. Вашы жыццёвыя гісторыі і гісторыі кахання прысылайце на адрас: 223610, Слуцк-9, а/с 53, ці прыносьце ў рэдакцыю: г.Слуцк вул.Камсамольская, 1

3 комментариев
Межтекстовые Отзывы
Посмотреть все комментарии
Грегор Хершелл
Грегор Хершелл
24 июля 2012 09:06

В Америке все-равно круто, хоть у нас и лучше. Раньше там была демократия в хорошем смысле этого понятия. А теперь рыгать хочется… /… удалено — Админ…/

Аналитик
Аналитик
26 июля 2012 19:02

Вызывает сомнение что для овладения языком ему понадобилось 3 месяца .И 2 года для открытия своего цеха.Те белоруссы ,что Голливудские студии открывали и то больше 3х лет вкалывали,а тут производство с наемным трудом ,да конкуренцией империи Форда.Да и времена маккартизма наступили не в24м году.Кажется конституция США обещает свободу политическую и религиозную.Ильф и Петров в 30е годы ездили по СШа и написали впоследствии в «Одноэтажной Америке» о беседес владельцем актового зала который говорил,что за деньги пустит туда проводить сьезды хоть коммунистов,хоть нацистов,но не пустит защитников местного»чикатилло».Так что пра улады которым не спадабалася бальшавицтва Сильвестра не верится.А в остальном верю.

Arina
Arina
27 июля 2012 19:18

У меня вообще сомнения в моем пониманиии белорусского языка: «танны заробак» — дешевый заработок?