Як я адзін дзень быў беларускамоўным

38

Усе мае сябры і знаёмыя размаўляюць па-руску. А калі яны чуюць беларускую гаворку — смяюцца, бо лічаць, што гэта нямодна. Напярэдадні Міжнароднага дня роднай мовы, які адзначаецца 21 лютага, я вырашыў паспрабаваць цэлы дзень размаўляць толькі па-беларуску і паглядзець, што з гэтага атрымаецца.

Будзільнік ужо звінеў чацвёрты раз, а я ніяк не мог падняцца з ложка, бо ведаў, што сёння кантрольная работа па матэматыцы і ў школе будзе сумны дзень. Я адключыў званок, паглядзеў на дысплей мабілкі і ўбычыў учарашнюю нататку: «Сёння я размаўляю толькі па-беларуску».

Ці атрымаецца за цэлы дзень не ўжываць ніводнага рускага слоўца? — засумняваўся я і адразу прачнуўся. Але такім чынам праверу, як на самой справе я ведаю родную мову і як буду сябе адчуваць сярод маіх аднакласнікаў і настаўнікаў, якія размаўляюць выключна па-руску.

Реклама

НЕЧАКАНАЯ РЭАКЦЫЯ. Людзі па-рознаму рэагавалі, калі Дзмітрый Андронаў размаўляў па-беларуску. Адныя смяяліся, іншыя таксама пераходзілі на родную мову.

«У тебя получается какая-то «беларуская трасянка»

Першым урокам была англійская мова. «Яшчэ ніхто не размаўляў з нашым выладчыкам замежнай мовы па-беларуску. Мабыць, я буду першым», — не паспеў я падумаць, як зайшла настаўніца.

— Читаем предложения по цепочке и переводим их на русский язык, — загадала Ірына Пятроўна. — Начнём с первой парты.
— Робін Гуд — адзін з самых вядомых характараў у брытанскай гісторыі, — перакладаю я. — Але ніхто не ведае, быў ён сапраўдным альбо не.
— Почему ты отвечаешь по-белорусски? Что с тобой случилось? — пытаецца настаўніца. — Отвечай по-русски! Так быстрее будешь соображать.
— Он, наверное, с кем-то поспорил, — выказаў меркаванне мой аднакласнік Ваня.
— У тебя получается какая-то «беларуская трасянка», а не чистый белорусский язык, — заўважыла Таня.
— Так трэба, — адказаў я.

«ВКонтакте»: «Ты не выспался или переучился?»

Мая сяброўка ў сацыяльнай сетцы была незадаволеная тым, як я ёй адказваю.
— Привет, Дима. Как у тебя успехи в школе? Ты уже на уроках? — пытае Аня.
— Добра, вось рыхтуюся да рэпетыцыйных тэстаў, — адказваю я.
-Ты случайно не переучился? Может, ты не выспался? — ізноў пасыпаліся пытанні ў мой бок. Мне здавалася, што з мяне літаральна смяюцца.
— Не, усё добра, — адрэзаў я.
— Быстро прекрати, — адказвае Аня. — Я больше не могу читать твои сообщения.
— Тады заўтра пагаворым, — хутка напісаў я і выйшаў з інтэрнэту.

Хоць адзін вучань паважае сваю мову!

У адрозненне ад астатніх мая настаўніца па беларускай мове і літаратуры Ніна Рыгораўна была вельмі задаволеная, што я загаварыў па-беларуску.
— Як цудоўна! — яе вочы свяціліся ад радасці. — Хоць адзін вучань паважае сваю мову. І размаўляе на ёй не толькі на ўроку, але і ў жыцці.
— Ну вось, стараюся, — адказаў я і падумаў: «Гэта першы чалавек за дзень, які не кпіў з мяне. Вось што значыць любоў да роднай мовы!».

«Ты говоришь по-белорусски? Тады і я пераходжу на родную мову!»

Удзень мне патэлефанавала мая сяброўка. Яна таксама здзівілася, што я размаўляю не так, як заўсёды.
— О, теперь разговариваешь по-белорусски? — спытала Насця.
—  Так, сёння толькі па-беларуску.
— Ну, калі толькі па-беларуску, значыць, і я перайду на мову…

«Праспявай мне песню на беларускай мове!»

Напрыканцы дня я зайшоў у госці да школьнай сяброўкі і сустрэў у яе нашага агульнага сябра.
— Ты серьёзно разговариваешь только по-белорусски? — пытаецца у мяне Яўген.
— Ну, ты ж чуеш.
— Ты что ли окончательно в оппозицию перешёл?
Адказаць я не паспеў, бо ў нашу размову бесцырымонна ўмяшалася Маша.
— Вось, Дзіма, ты сёння размаўляеш на роднай мове, — звярнулася яна да мяне. — Так і быць, з павагі да цябе я таксама буду гаварыць на ёй. Скажы, ты можаш праспяваць мне хаця б адну песню па-беларуску?
— Хм… - задумаўся я. — Не ведаю.
«Вось да чаго дайшоў! Нават песню так хутка не ўспомніш. Трэба над гэтым працаваць», — усміхнуўся я пра сябе.

Дзмітрый Андронаў

P. S. Гэта быў адзіны дзень у маім жыцці, калі я гаварыў толькі па-беларуску. Людзі па-рознаму рэагавалі на мяне. Адныя смяяліся, іншыя пераходзілі са мной на родную мову. Больш за ўсіх здзівілася мая бабуля, якая з маленства пераконвала мяне, як неабходна ведаць мову.
Нельга сказаць, што ўвесь час я адчуваў сябе камфортна. Хутчэй за ўсё таму, што вырас у рускамоўнай сям'і і не меў магчымасці пагаварыць з кімсьці, апрача бабулі, па-беларуску.
На самой справе я не так шмат гаварыў у той дзень. Бо перш, чым нешта прамовіць, мне даводзілася перакладаць. Шмат разоў я звяртаўся да слоўніка, бо хацелася дакладна перадаць свае думкі. Вам цікава, якая адзнака ў мяне ў дзённіку па мове? Восем!
Але ў гэты дзень я зразумеў, што да яе не дацягваю, а да валодання мовай мне яшчэ далёка.

У тэму

38 комментариев
Межтекстовые Отзывы
Посмотреть все комментарии
an
an
21 февраля 2012 12:43

Рэспект табе!
Малайчына!

Винни
Винни
21 февраля 2012 12:44

Все правильно. Хочешь что-то поменять вокруг? Начни с себя.

Вікторыя
Вікторыя
21 февраля 2012 12:57

Малайчына. Добра калі падлеткі рамаўляюць на роднай мове.

Евгений
Евгений
21 февраля 2012 13:01

дауно пара ужо усiм размауль на роднай мове

Pr
Pr
21 февраля 2012 14:03

Как оказывается много у нас националистов, а давайте ещё и в магазинах не обслуживать русскоговорящих!!! Вы как тормоза, когда такие страны как Украина, Молдавия, Латвия и так далее старались искоренили русский язык, презирали всех русскоязычных, вы тупо молчали и все хотели русский язык, однако прошло время и пожалуйста, в Латвии уже был референдум (если бы все могли голосовать, а не только латыши) то русский язык был бы вторым государственным, в Молдавии тоже уже нормально, много кто разговаривает на русском и нормально к ним относятся, но про хахлов отдельный разговор, у них вообще ничего святого нет (вон что вытворяли на 9 мая, как унижали ветеранов) так что паважаныя Баларусы, я и сам Беларус, но отношусь без фанатизма к языку, хотя я патриот своей Родины, а те что кричат- давайте возвращайте родную мову… Подробнее »

Pr
Pr
21 февраля 2012 14:07

…Евгений:
дауно пара ужо усiм размауль на роднай мове… И я считаю свою родную мову РУССКОЙ, так что не нужно навязывать, хотя я и беларус.

george
george
21 февраля 2012 14:13

давайте не заводить бульбосрач, за идею парню почёт и уважение. Главное, чтобы это одним днём не ограничивалось.

Грегор Хершелл
Грегор Хершелл
21 февраля 2012 14:27

Pr:+100
Я родился в СССР, вся семья, родственники и близкие разговаривают на русском. С какого хрена я должен тащиться с белорусского. Мой нормальный Русский говор в школе покалечили: то учебники на русском бл., то на белорусском несколько классов подряд, то опять на русском. Теперь я ни на одном из них не могу нормально разговаривать. Поэтому теперь мне нравиться английский! /… удалено — Админ…/

Andrus
Andrus
21 февраля 2012 14:32

Малайчына! Скажу па сабе, што шлях да беларускамоўнасці ў сённяшніх умовах няпросты. Але ён выпрацоўвае ўнутраны стрыжань, які вельмі дапамагае па жыцці. Мне 34 гады. У сям'і беларускую мову я чуў толькі ад маёй прабабулі. (Расейскай яна не карысталася, папросту не ведала.) На жаль, яна памерла, калі мне было ўсяго тры гады. Вельмі прыемна ўсведамляць, што духоўная ніць маёй сям'і не перарвалася. Да беларускамоўнасці я мэтанакіравана і паступова ішоў з 1993 па 1998 год, пяць год. Спачатку размаўляў толькі ў шапіках «Белсаюздруку», пасля ў крамах. Найцяжэй было перайсці на мову ў камунікацыі з сябрамі, знаёмымі, сваякамі. Гэта як быццам перараджэнне якое)) Але затое зараз вельмі прыемна ўсведамляць, што беларуская мова сталася не толькі МАЁЙ мовай, але і мовай маёй… Подробнее »

Грегор Хершелл
Грегор Хершелл
21 февраля 2012 14:41

Никогда не забуду, как физику преподавали пару лет на белорусском… мы с приятелем уссыкались со смеху, особенно когда домашку кто-нибудь возле дошки адказваў)))) Преподаватель пожалела нас (и себя) и разрешила учить домашку по старым русским учебникам.

Andrus
Andrus
21 февраля 2012 15:06

Грегор Хершелл: Pr:

Адкуль столькі агрэсіі?

На сённяшні дзень у нас праблема атрымаць беларускамоўную адукацыю, а не расейскамоўную. Вы атрымалі на рэферэндуме дзяржаўнае двухмоўе. Майце сумленне паважаць абедзьве мовы вашай краіны.

А адрынанне ўласных каранёў, калі вы, вядома, беларусы, паказвае ваш культурны ўзровень, толькі і ўсяго. Вельмі невысокі культурны ўзровень, трэба сказаць. Узровень гапаты з гыгыканнем і семкамі.

Та
Та
21 февраля 2012 15:34

Прапаную рэдакцыі выдаліць каментары Pr за распальванне міжнацыянальнай розні. …/выразана — Адмін/ Хершелла добра адлюстроўвае ягоная мова. Людзей з такой скалечанай гаворкай можна хіба што пашкадаваць.
Заўважце, варта з’явіцца тэксту, у якім узнімаецца моўнае пытанне, як вылазяць аднекуль ваяўніча настроеныя «народжаныя у СССР» і пачынаюць хаяць ДЗЯРЖАЎНУЮ (заўважце!) мову ў краіне, грамадзянамі якой з’яўляюцца.У якой краіне свету такое магчыма?

Ксения
Ксения
21 февраля 2012 16:00

Грегор Хершелл прав в том, что очень тяжело учить точные науки на белорусском языке, когда в жизни ты говоришь на русском. Особенно когда один год физика на белорусском языке, второй — на русском.

Миг-21
Миг-21
21 февраля 2012 16:01

Та, ну что вы сразу так - выдалиць. Пиара задела (и обоснованно) просто фраза Евгения — «дауно пара ужо усiм размауль на роднай мове». И право. Зачем лозунги и призывы? Кто на какой хочет, путь на той и разоваривает из трёх 🙂 языков — БЕЛОРУССКОМ, РУССКОМ, ТРАСЯНКЕ. Я на белорусском слава Богу, разговариваю наверное в 10% случаев. Это много (к сожалению, считается, много). Но хоть бы и так. А статья классная. И Andrus-а интересно почитать в комментах.

Master
Master
21 февраля 2012 17:17

Достаточно отъехать от Слуцка километров 70−100 на запад — и сразу ощущение, что в другую страну попал, потому что белорусского языка там — в РАЗЫ больше. И никто особо не стесняется. Я сам родился в СССР (территория Западной Белоруссии), школу окончил при СССР и в ВУЗ при союзе поступил. Причем, в школе все 10 лет обучение было на белорусском языке. И трудностей потом в ВУЗе, где предметы преподавали на русском, не ощутил. Банально читать надо больше на обоих языках. Тогда и дискомфорта не чувствуется никакого при переходе с одного языка на другой.

Петр Степанович г. Слуцк
Петр Степанович г. Слуцк
21 февраля 2012 17:29

andrus! Уважаемый! Вы самый патриотичный и особо одаренный из всех комментаторов, Ваши слова: «Вельмі шкада, што пакуль шмат хто ў нашай постімперскай супольнасці пра гэта не задумваецца». Я на вашу мысль готов молиться. Как же правильно Вы сказали. Одноязычие в многих государствах это Вавилон-империя. И подобные Хершлу никогда не задумываются, что имератор ни когда не будет заботится о НАУКЕ, о КУльтуре, о модернизации. Император заботится только о свом величии и унижении остальных. Не знаю как препадают сегодня историю, но в мое время мы изучали историю образования Вавилона и его распад. Вавилон это был центр земной цивилизации, и в то время все люди говорили на одом языке. Вот здесь уместно прочитать историю-библию. Бытие гл 11 «На всей земле был один язык и одно наречие. И сказали они себе построим себе город… Подробнее »

Священник
Священник
21 февраля 2012 18:08

Чытаючы артыкул ікаменты, я міжволі ўспамінаю сваё студэнцскія гады. Калі я быў студэнтам, унас было беларускамоўнае асяроддзе. Дзе б мы ні былі, мы заўсёды размаўлялі на беларускай мове і нават думалі па-беларуску.Мне здавалася, што усе вакол гавораць на той мове, на якой я… Памятаю, адзін раз мы калядавалі у супрацоўнікаў міністэрства культуры. Пакалядаваўшы, на метро вярталіся ў інтэрнат. Побач з намі ехалі салдацікі.Чую, адзін кажа другому:"ПОСМОТРІ, НАЦІОНАЛІСТЫ"…Так ужо Гасподзь устроіў -рускім дадзена руская мова, латышам-латышская, немцам-нямецкая, а беларусам-беларуская Але, нягледзячы на гэта, кожны мае права размаўляць на той мове, на якой яму падабаецца, на якой ён умее размаўляць, на якой ён разумее. З другога боку, ніхто не даваў нікому права абражаць мову, якой ён, на жаль, не валодае, не змог вывучыць у школе. Калі… Подробнее »

Священник
Священник
21 февраля 2012 18:09

Вось не шанцуе! Зноў пасля Пятра Сцяпанавіча!

Sonic Surfer
Sonic Surfer
21 февраля 2012 19:23

Дарэчы, ёсьць цікавыя навіны — «У сакавіку зьявіцца цалкам беларускамоўны канал „Беларусь-3“» — http://budzma.org/news/u-sakaviku-z%E2%80%99yavicca-calkam-belaruskamouny-kanal-belarus-3.html. Ужо даўно былі размовы пра гэта і вось нарэшце…

Zorro
Zorro
21 февраля 2012 19:49

Цікавы артыкул, добрыя кадры рыхтуе наша Тацяна 🙂 А на хворых беларусафобаў шаноўнаму спадарству раю не зьвяртаць шмат увагі. Шкадаваць таксама не раю, бо яны не заслугоўваць нават гэтага.